Edukacja dla Pokoju

Raport – Katastrofa w Dolinie Hunzy, w Pó³nocnym Pakistanie, z 04.01.2010 r.

Materia³ powsta³ dziêki informacjom uzyskanym od Focus Humanitarian, Pamir Times i lokalnych dzia³aczy spo³ecznych, których nazwisk ze wzglêdów bezpieczeñstwa nie podajemy.

Szczegó³y katastrofy

Drugiego dnia te¿ jeszcze dochodzi³o do osuniêæ
Drugiego dnia te¿ jeszcze dochodzi³o do osuniêæ

04.01.2010 roku dosz³o do ogromnego skalnego osuwiska w Dolinie Hunzy (Zachodnie Karakorum), le¿±cej w pó³nocnej czê¶ci Pakistanu, w prowincji Gilgit-Baltistan. Zniszczone zosta³y wsie Attabad Bala (Attaabad Bala), Attabad Pajin (Attaabad Payeen) i Sarat. ¦mieræ ponios³o 19 osób, w tym kobiety i dzieci. Bez dachu nad g³ow± zosta³o ponad 1300 osób.

Zniszczeniu uleg³a ca³a infrastruktura gwarantuj±ca normalne warunki ¿ycia w regionie: domy, drogi, szko³y, sieæ energetyczna, wodoci±gi i kana³y nawadniaj±ce oraz ziemie rolne i sady. Katastrofa wyrz±dzi³a nieodwracalne szkody dla gospodarki, nie tylko lokalnej.

Gruz i g³azy zablokowa³y bieg rzeki Hunza, czego efektem jest powstawanie jeziora. Obecnie jego d³ugo¶æ osi±gnê³a 14 km. Woda ka¿dego dnia zalewa domy i tereny uprawne po³o¿one w górnej czê¶ci doliny w pobli¿u koryta rzeki.

Ewakuacja
Ewakuacja

Na dzieñ 31.03.2010 r. z terenów zniszczonych i zagro¿onych kolejnymi osuwiskami i zalaniem przez wody jeziora, ewakuowano ponad 2100 osób (wsie Abad Atta, Sarat (Saraat), Game Sarat (Gahmeh Saraat), Gosben i Szisket (Shisket)). Poszkodowani mieszkaj± pod namiotami w tymczasowych obozach i szko³ach w miejscowo¶ciach Altit i Karimabad, po³o¿onych oko³o 20 km na zachód od miejsca katastrofy.

Tama, która powsta³a w wyniku osuwiska oraz powiêkszaj±ce siê jezioro zniszczy³o szlak komunikacyjny ³±cz±cy Pakistan z Chinami – Karakoram Highway (KKH). Grubo¶æ osuwiska wynosi kilkaset metrów, podobnie szeroko¶æ . Wzrost poziomu wody stanowi coraz wiêksze zagro¿enie dla mieszkañców wsi po³o¿onych powy¿ej i poni¿ej miejsca katastrofy. W górnej czê¶ci Doliny Hunzy – region Gojal – oko³o 25 000 osób zosta³o odciêtych od KKH, która stanowi³a dla nich jedyn± drogê dostaw ¿ywno¶ci, produktów pierwszej potrzeby oraz dotarcia do opieki medycznej.

Lokalne agencje pozarz±dowe alarmuj±, ¿e mieszkañcom wsi God¿al (Gojal) grozi niedobór ¿ywno¶ci i ¶rodków niezbêdnych do uprawy roli. Jedynym ¶rodkiem transportu, umo¿liwiaj±cym komunikacjê z reszt± kraju s± ³odzie oraz ¶mig³owce. Mieszkañcy tego regionu s± pozbawieni opieki medycznej. Istnieje ogromna potrzeba stworzenia mobilnych jednostek medycznych, które bêd± mog³y docieraæ do osób potrzebuj±cych pomocy lekarskiej. Ponadto konieczne jest stworzenie o¶rodka medycznego wyposa¿onego w sprzêt, umo¿liwiaj±cy przeprowadzanie zabiegów chirurgicznych.

Pomoc lokalna.

Lokalna pomoc
Lokalna pomoc

Lokalne spo³eczno¶ci w Dolinie Hunzy, pomagaj± sobie wzajemnie w sytuacjach kryzysowych od wielu lat. Tak jest i tym razem. Zespo³y Reagowania Kryzysowego z Aliabadu i Karimabadu by³y pierwszymi, które dotar³y na miejsce katastrofy. Szybko do³±czy³y do nich organizacje pozarz±dowe:

· Focus Humanitarian – nale¿±ca do Agha Khan Development Network;
· Social Assistance Response Team (SART);
· Disaster Assistance Response Team (DART)
· Czerwony Pó³ksiê¿yc.

Wsparcia udzieli³a tak¿e powiatowa administracja regionu Hunzy i Nagar.

Bie¿±ce i mo¿liwe skutki zniszczeñ spowodowane katastrof±.

Wed³ug ekspertów z Focus Humanitarian, Americana Voice i Natural Disaster Management, najwiêksze zagro¿enie dla ¿ycia, infrastruktury mieszkaniowej i upraw, istnieje poni¿ej (na zachód) oraz powy¿ej (na pó³noc ) osuwiska.

Jezioro, które powstaje w wyniku osuwiska, osi±gnê³o d³ugo¶æ 14,5 km. Jego g³êboko¶æ siêga niemal 100 metrów. Pod wod± znalaz³o siê kilka wa¿nych mostów, ³±cz±cych przeciwleg³e brzegi rzeki. Poziom wody codziennie wzrasta ¶rednio o 1 metr. W górach koñczy siê zima, topniej± ¶niegi i lodowce. Istnieje coraz wiêksze zagro¿enie, ¿e osuwisko zostanie rozsadzone przez wodê zgromadzon± w jeziorze. Gdy dojdzie do wybuchu, skutki katastrofy bêd± odczuwalne dla mieszkañców Doliny Hunzy poni¿ej osuwiska. Woda mo¿e zagroziæ 34 wisz±cym mostom na trasie KKH w ¶rodkowym regionie Doliny. Eksperci przewiduj±, ¿e fala uderzeniowa mo¿e byæ odczuwalna w miejscowo¶ciach odleg³ych ponad 200 km od osuwiska – rejon Czilas (Chilas), a nawet 350 km dalej w Kohistanie.

Na miejsce katastrofy sprowadzono ciê¿ki sprzêt. Koparki mia³y pomóc w wykopaniu kana³u, który umo¿liwi³by swobodny przep³yw wody z jeziora do koryta rzeki Hunza poni¿ej osuwiska. Prace posuwaj± siê zbyt wolno. Po ponad dwóch miesi±cach od katastrofy, przekopu nie wykonano, a szanse na realizacjê prac malej± z dnia na dzieñ.

W celu zapewnienia minimum bezpieczeñstwa mieszkañcom regionu poni¿ej osuwiska, Focus Humanitarian zainstalowa³a system monitoringu osuwiska i poziomu wody w powstaj±cym jeziorze. Funkcjonowanie systemu ma na celu wczesne ostrzeganie mieszkañców zagro¿onych wiosek, przed zbli¿aj±cym siê zagro¿eniem w postaci fali uderzeniowej (powodziowej). Taka fala mo¿e powstaæ po rozsadzeniu tamy przez zgromadzon± w jeziorze wodê. Wczesne ostrzeganie, ma zapewniæ sprawn± ewakuacjê ludno¶ci z miejsc zagro¿onych

Dzia³ania rz±dowe

Gubernator prowincji Gilgit – Baltistan Qamar Uzaman, uzna³ górn± czê¶æ Doliny Hunzy, która zosta³a dotkniêta katastrof±, za region objêty klêsk± ¿ywio³ow±. Niestety centralne w³adze decyzji tej nie podtrzyma³y. Sytuacja w regionie z dnia na dzieñ ulega zmianie. Agencje rz±dowe zadeklarowa³y pomoc najubo¿szym mieszkañcom regionu w przezwyciê¿aniu trudno¶ci gospodarczych, powsta³ych w wyniku katastrofy. Do transportu drog± wodn± przeznaczono niewielk± pulê ³odzi motorowych. Dwa – trzy razy w tygodniu odbywaj± siê loty ¶mig³owców. W kilku miastach dosz³o do protestów lokalnych spo³eczno¶ci, wed³ug których rz±d nie udzieli³ odpowiedniego wsparcia poszkodowanym. Dochodzi³o nawet do strajków g³odowych.

Rekomendacje pomocy.

Obecnie w Dolinie Hunzy, w regionie objêtym katastrof±, zagro¿enie nie zosta³o zlikwidowane. Ryzyko kolejnych zniszczeñ i nara¿enie na niebezpieczeñstwo mieszkañców nadal istnieje. Zarówno w wyniku zatapiania przez jezioro kolejnych po³aci Doliny jak i efektów rozsadzenia osuwiska przez wodê. Eksperci przewiduj±, ¿e do wybuchu mo¿e doj¶æ na prze³omie maja i czerwca 2010 r. Pracownicy socjalni apeluj± o pomoc w przygotowaniu zaplecza dla ewentualnych poszkodowanych po wybuchu tamy – namioty, koce, ¶piwory, ¶rodki medyczne i ¿ywno¶æ.

Lokalne organizacje pozarz±dowe, wspieraj±ce poszkodowanych w Dolinie Hunzy, podzieli³y pomoc na dwie fazy.

Faza I – pomoc operacyjna ( w realizacji), przewidywany czas trwania 1 rok:

· Przesiedlenie mieszkañców zniszczonych wsi (Abad Atta, Sarat (Saraat), Game Sarat (Gahmeh Saraat), Gosben i Szisket (Shisket)) do nowego, wyznaczonego przez w³adze miejsca w centralnym regionie Doliny Hunzy.
· Zapewnienie tymczasowego zakwaterowania w namiotach oraz w szko³ach (Altit i Gulmit).
· Zapewnienie ¶rodków pierwszej potrzeby, jak ¿ywno¶æ i odzie¿ oraz opiekê medyczn±. Wed³ug Focus Humanitarian, ¿ywno¶æ zgromadzona dla osób ewakuowanych wystarczy na trzy miesi±ce. Zatem konieczne bêdzie uzupe³nianie zapasów.

Faza II – mo¿liwa do rozpoczêcia, w chwili gdy w³adze wska¿± docelowe miejsce przesiedlenia poszkodowanych w katastrofie. Wskazanie takiego miejsca bêdzie mo¿liwe dopiero po zniszczeniu osuwiska. Czas realizacji 2-3 lata.

· Budowa domów dla przesiedleñców
· Stworzenie infrastruktury zapewniaj±cej znormalizowane warunki egzystencji: szko³y, o¶rodki zdrowia, domy opieki dla matek (oddzia³y po³o¿nicze).
· Uruchomienie programu ¶wiadczeñ, pozwalaj±cych przesiedlonym spo³eczno¶ciom na rozwój gospodarczy.

Kluczow± kwesti± jest faza II projektu pomocowego, czyli zapewnienie d³ugoterminowego wsparcia w obszarach, wykraczaj±cych poza zapewnienie podstawowych ¶rodków do ¿ycia. W szczególno¶ci pomoc ta musi byæ skierowana do dzieci i m³odzie¿y, a jej celem powinna byæ odbudowa infrastruktury szkolnej (edukacyjnej), która powa¿nie ucierpia³a w efekcie skutków powsta³ego osuwiska. Zosta³y zniszczone trzy szko³y, a kolejne trzy s± zagro¿one.

Zalane grunty rolne i sady stanowi³y dla wiêkszo¶ci poszkodowanych jedyne ¼ród³o utrzymania. ¦rodki uzyskane z handlu p³odami rolnymi, pozwala³y mieszkañcom zniszczonych wiosek na edukacjê dzieci i m³odzie¿y. Potrzeba zachowania ci±g³o¶ci edukacji jest najpilniejsza dla najm³odszych dzieci. W przypadku m³odzie¿y, bardzo wa¿ne jest zapewnienie gruntownej nauki dla dziewcz±t. Stypendia, zapewniaj±ce naukê w szko³ach oraz zakup materia³ów edukacyjnych, dla tych grup edukacyjnych by³yby bardzo pomocne.

Proponowane obszary do objêcia pomoc± d³ugoterminow±:

· Wsparcie finansowe dla studentów, niezbêdne dla kontynuowania rozpoczêtej nauki.
· Budowa szko³y dla dzieci pobieraj±cych naukê w zakresie podstawowym.
· Materia³y edukacyjne i pomoce naukowe, niezbêdne dla kszta³cenia dzieci w zakresie podstawowym.
· Ksi±¿ki do bibliotek szkolnych.
· Udzia³ nauczycieli wolontariuszy w edukacji dzieci i m³odszej m³odzie¿y z obszaru nauk ¶cis³ych i humanistycznych.

Struktura zarz±dzania projektem

Przygotowywany projekt pomocowy powinien byæ zarz±dzany przez zespó³ zarz±dzaj±cy, w którego sk³ad maj± wej¶æ pracownicy lokalnych agencji pozarz±dowych, miejscowi dzia³acze spo³eczni oraz przedstawiciele Stowarzyszenia EDUKACJA DLA POKOJU. Taka struktura zarz±dzania projektem pozwoli na skuteczne przeprowadzanie dzia³añ lokalnych oraz zapewni sta³y monitoring i nadzór nad realizowanymi celami.

 

Na skróty