Edukacja dla Pokoju

Afganistan

Afganistan jest w gronie państw, do których w pierwszej kolejności kierowana jest polska pomoc rozwojowa. Stowarzyszenie Edukacja dla Pokoju

WPROWADZENIE

Afganistan jest jednym z najbiedniejszych i najsłabiej rozwiniętych krajów świata. Od inwazji radzieckiej w 1979 roku, kraj doświadczył wielu konfliktów trwających ponad trzy dekady.

W zniszczonym kraju nie odbudowano infrastruktury niezbędnej do funkcjonowania społeczeństwa i państwa. Według Human Development Report opublikowanego przez ONZ w 2010 r. wskaźnik rozwoju społecznego (HDI) dla Afganistanu wynosi 0,349, co plasuje ten kraj na 155. miejscu na 169.

Według danych rządowych 42% Afgańczyków żyje poniżej krajowego progu ubóstwa. Kolejne 20% żyje tuż nad tym progiem. HDI składa się z trzech komponentów: długości życia, poziomu edukacji (wskaźnik analfabetyzmu i wskaźnik skolaryzacji) oraz dochodu na głowę mieszkańca. Wskaźnik ten uwzględnia również czynniki pozaekonomiczne, pozwala więc na bardziej kompleksową ocenę poziomu rozwoju na jednego mieszkańca niż PKB. Kraje z HDI poniżej 0,5 zaliczane są do słaborozwiniętych, podczas gdy do krajów średniorozwiniętych należą kraje z HDI od 0,501 do 0,8. Jeśli HDI przekracza 0,801 (maksymalna wartość HDI = 1,0) zaliczamy kraj do wysokorozwiniętych. HDI Afganistanu oszacowano na 0,352 (Polski – ponad 0,880). W globalnym rankingu z 2009 r. Afganistan był na 181 miejscu na 182 kraje (dla porównania, Polska zajęła 41 miejsce).

Pomimo pomocy międzynarodowej, która świadczona jest na wielką skalę od momentu obalenia rządu Talibów w 2001 roku, trzy czwarte mieszkańców wsi żyje poniżej progu ubóstwa. Na 1000 dzieci do piątego roku życia umiera 233 dziewczynki i 238 chłopców, co jest jednym z najwyższych wskaźników umieralności dzieci na świecie. Oczekiwana długość życia w momencie narodzin wynosi około 43,6 lat.

Wskaźnik analfabetyzmu wśród dorosłych, szczególnie wśród kobiet i mieszkańców wsi, jest bardzo wysoki. Szacuje się, że około 85% ludności zamieszkującej tereny wiejskie jest analfabetami, a 28% społeczeństwa w ogóle potrafi czytać i pisać.

 

Afganistan - Edukacja dla Pokoju

ROLA EDUKACJI

Jednym z podstawowych długofalowych środków na poprawę sytuacji w Afganistanie, mierzoną wskaźnikiem rozwoju społecznego (HDI), zarówno jeśli chodzi o poprawę ogólnego poziomu życia czy aktywizacji zawodowej mieszkańców, jak i o stabilizację polityczną, jest edukacja, której efektem w przyszłości będzie dobre rządzenie (good governance). Poprawa dostępu kobiet do edukacji jest także jednym z podstawowych czynników korzystnie wpływających na sytuację afgańskich kobiet i ich pozycję społeczną.

W zniszczonym po latach wojny Afganistanie do tej pory nie odbudowano infrastruktury (w tym także związanej z edukacją) niezbędnej do funkcjonowania społeczeństwa i państwa. Długoletni konflikt znacznie zmniejszył możliwość edukacji. Sytuacja pogorszyła się w ciągu 7-letnich fundamentalistycznych rządów (do jesieni 2001 r.), podczas których Talibowie całkowicie pozbawili dziewczęta i kobiety prawa do kształcenia. Obecnie około dwóch milionów dzieci nie uczęszcza do szkół. Znacznie mniej dziewcząt niż chłopców podejmuje naukę. Szacuje się, że zaledwie 51.9% afgańskich mężczyzn powyżej 15 roku życia i 21.9% kobiet w tym samym przedziale wiekowym potrafi czytać i pisać.

Wysoki poziom analfabetyzmu w Afganistanie stanowi jeden z głównych czynników uniemożliwiających rozwój społeczno-gospodarczy kraju. Afganistan jest ciągle krajem, w którym władza na każdym szczeblu jest niewydolna i skorumpowana, łamane są podstawowe prawa człowieka, a w szczególności prawa kobiet. 90% kobiet jest ofiarami przemocy domowej, zgodnie z prawem mąż może głodzić żonę w przypadku odmowy współżycia seksualnego, co bardzo często kończy się gwałtem, a chłopcom i dziewczętom za spotykanie się grozi kara śmierci.

Nie funkcjonuje system sądowniczy, pogarsza się stan bezpieczeństwa w kraju. W ciągu ostatniego roku doszło do 7400 ataków Talibów i innych bojówek na cywilów, w których zginęło 2400 osób. Atakowano również szkoły, uczniów, uczennice i nauczycieli.

Zamknięto 458 szkół - większość na południu kraju - ze względu na niebezpieczeństwo zagrażające 111 180 uczniom i uczennicom (głównie ze szkół żeńskich).

Najnowsze badania opinii publicznej w Afganistanie przeprowadzone we wszystkich 34 prowincjach Afganistanu przez ośrodek The Afghan Centre for Social and Opinion Research w Kabulu w okresie między 30 grudnia 2008 a 12 stycznia 2009 pokazują, że mieszkańcy Afganistanu coraz silniej popierają edukację kobiet. Łącznie, aż 92% ankietowanych zdecydowanie popiera (68%) lub umiarkowanie popiera (24%) edukację dziewcząt. Natomiast zaledwie łącznie 7% jest zdecydowanie przeciwnych (2%) lub umiarkowanie przeciwnych (5%) edukacji dziewcząt. Jednocześnie, według tych samych badań, mieszkańcy Afganistanu uznają, że brak wykształcenia jest równie poważnym problemem jak zagrożenie terroryzmem (choć zdecydowanie większym problemem w ich oczach jest np. bieda i brak bezpieczeństwa). Badania te pokazują, jak dużą wagę mieszkańcy Afganistanu przywiązują do edukacji.

Niestety, obecna infrastruktura w nikłym stopniu może zaspokoić potrzeby edukacyjne. W niektórych społecznościach lokalnych istnieje jednak chęć do kształcenia dzieci na tyle duża, że powstają "szkoły" pod gołym niebem, gdzie uczniowie zdobywają podstawową wiedzę i umiejętności. Szczególnie takie inicjatywy lokalne wymagają wsparcia. Edukacja dla Pokoju uznaje, że jednym z naszych priorytetów jest wspieranie rozwoju edukacji w Afganistanie.

ZNACZENIE ROLNICTWA I ROLA EDUKACJI

Obszar Afganistanu wynosi 65 223 000 ha, z czego tereny rolnicze zajmują 37 910 000 ha. Rolnictwo jest tradycyjnie główną czynnością dla dużej części społeczeństwa, ale sektor ten ucierpiał w wyniku kolejnych wojen i konfliktów, katastrof naturalnych i niskich nakładów na inwestycje. Ludność wiejska to 77% populacji kraju, a aż 75% mieszkańców wsi żyje z rolnictwa (zaopatrując w żywność także mieszkańców miast): dla wielu z nich jest to jedyne źródło utrzymania. Około 45% ludności wiejskiej jest uboga, w porównaniu do 27% ludności miejskiej. Dzieci poniżej 5 roku życia są najbardziej podatną na różnego typu zagrożenia grupą społeczeństwa. 50% z nich cierpi na chroniczne niedożywienie. Według ONZ prawie 70% Afgańczyków nie ma zabezpieczonego stałego dostępu do żywności, a wysokie ceny popchnęły kolejne miliony w grupę wysokiego ryzyka. Zagrożenie ze strony agrofagów (niepożądanych organizmów takich jak patogeny, szkodniki i chwasty, szkodliwych dla roślin uprawnych, płodów rolnych oraz zwierząt) jest główną przyczyną utraty lub obniżenia plonów, co może spowodować głód. Natomiast nieumiejętna walka z agrofagami, w tym nadmiernie przedostawanie się substancji chemicznych do żywności oraz środowiska naturalnego jest jedną z przyczyn zachorowalności wśród dzieci, dorosłych i zwierząt hodowlanych. Dlatego tak ważna fachowa wiedza nt. zapobiegania obniżaniu czy stracie plonów przez agrofagi oraz zabezpieczenie ziemiopłodów w magazynach. Podnoszenie kwalifikacji w zakresie integrowanej ochrony roślin, polegającej na łączeniu ze sobą metod przydatnych pod względem gospodarczym, ekologicznym i toksykologicznym jest niezbędne. Ochrona roślin, a tym samym lepsze jakościowo i bardziej wydajne plony pozwolą również na stworzenie alternatywy dla upraw maku, które obecnie stanowią źródło stałego dochodu dla rolników ze względu na inwestycje ze strony karteli narkotykowych dbających o jakość upraw i zapewniających odbiór plonów.

Nabycie praktycznej wiedzy na temat zastosowania integrowanej ochrony roślin wiąże się z możliwością wykorzystania wszelkich alternatywnych dla ochrony chemicznej metod zwalczania agrofagów. Zalicza się do nich: opracowanie prawidłowego płodozmianu, wykorzystanie w jak największym zakresie odmian roślin odpornych i tolerancyjnych na patogeny i szkodniki, stosowanie mieszanin wewnątrz- i międzygatunkowych, ochrona organizmów pożytecznych oraz dobór ekologicznie bezpiecznych metod zwalczania agrofagów, w chemicznej ochronie wybór technik wykonywania zabiegów o możliwie najmniejszym zagrożeniu dla otoczenia, wykonywanie zabiegów chemicznych tylko po przekroczeniu ekonomicznych progów szkodliwości, stosowanie selektywnych pestycydów i pestycydów na ograniczonej powierzchni lub w niższych dawkach. Podnoszenie kwalifikacji, wzrost poziomu wykształcenia społeczeństwa oraz poprawa możliwości gospodarczych zwiększa szanse na długotrwały pokój i może skutecznie zapobiegać konfliktom.

Rozwój Afganistanu nie jest możliwy, jeśli społeczeństwo pozostanie niewykształcone i głodne. Dlatego równie ważne obok rozwoju edukacji podstawowej jest jej kontynuacja, w tym na poziomie zawodowym, gdyż tylko wykształceni ludzie są w stanie stworzyć społeczeństwo obywatelskie, dające podstawy do budowy sprawnie funkcjonującego państwa. Wzrost wykształcenia społeczeństwa wpływa również korzystnie na poprawę higieny oraz ochrony zdrowia, co przekłada się na ograniczenie umieralności niemowląt i dzieci. Oprócz samej wiedzy teoretycznej niezbędna jest również umiejętność jej praktycznego zastosowania.